Wprowadzając nowe treści matematyczne w edukacji wczesnoszkolnej, zawsze staram się wychodzić od tego, co dzieci już znają i rozumieją. Tym razem punktem wyjścia do poznania liczb dwucyfrowych w zakresie 20 był rachunek pamięciowy i manipulacja prostymi pomocami dydaktycznymi.
Na początku dzieci pracowały z kartonikami z zapisanymi liczbami w zakresie 10. Każdy uczeń miał je ułożone na ławce w widocznym miejscu. Podawałem krótkie działania, np. 7 − 2, 3 + 4, a zadaniem dzieci było odwrócenie kartonika z prawidłowym wynikiem. Ćwiczenie miało charakter dynamiczny i angażujący – liczyliśmy tak długo, aż wszystkie kartoniki zostały odwrócone.
W kolejnym etapie role się odwróciły. To ja podnosiłem kartonik z liczbą, a dzieci podawały różne działania, których wynikiem była wskazana liczba. Przy jednej odpowiedzi pojawiało się kilka poprawnych rozwiązań, co naturalnie prowadziło do rozmowy o tym, że w matematyce można dojść do tego samego wyniku różnymi drogami.
Następnie wróciliśmy do uporządkowania wiadomości o liczbach jednocyfrowych. Dzieci miały przed sobą kartoniki z liczbami, a liczba 10 została odsunięta na bok. Wspólnie odczytywaliśmy liczby od najmniejszej do największej, a następnie w odwrotnej kolejności. Zastanawialiśmy się, ile cyfr potrzeba do zapisania liczb 3, 7 czy 8, dochodząc do wniosku, że są to liczby jednocyfrowe. Policzyliśmy, ile ich jest i ustaliliśmy, że najmniejszą liczbą jednocyfrową jest 0.
Dopiero w tym momencie ponownie sięgnęliśmy po liczbę 10. Dzieci same zauważyły, że do jej zapisu potrzebne są dwie cyfry: 1 i 0, co stało się punktem wyjścia do rozmowy:
– Czy liczba 10 jest liczbą jednocyfrową?
– Jak więc nazwiemy taką liczbę?
W toku rozmowy i podawanych przez dzieci przykładów (11, 12, 15, 19, 20) wspólnie doszliśmy do pojęcia liczb dwucyfrowych większych od 10, ale nie większych niż 20. Nowe treści nie zostały podane wprost – dzieci same je odkryły, opierając się na wcześniejszej wiedzy i własnym rozumowaniu.
Z metodycznego punktu widzenia taka forma pracy pozwala na naturalne stopniowanie trudności, aktywizację uczniów oraz budowanie pojęć matematycznych w sposób trwały i zrozumiały. Rola nauczyciela sprowadza się do zadawania pytań, organizowania sytuacji edukacyjnych i uważnego towarzyszenia dzieciom w procesie dochodzenia do wniosków.
Bo w edukacji wczesnoszkolnej to właśnie działanie, rozmowa i samodzielne odkrywanie sprawiają, że matematyka przestaje być abstrakcją, a staje się czymś bliskim, logicznym i naprawdę zrozumiałym.
kontakt@wklasiepanamateusza.pl
A website created in the WebWave website builder